Sławni Polacy również wędkują

Wędkarstwo ponad podziałami

Zima w tym roku jest prawdziwa. Wody skute są lodem, a wędkarze od kilku dni mogą wreszcie posmakować wędkarstwa podlodowego. Spinningiści doczekali się pogoni za trocią. Ci, którzy biały kolor akceptują wyłącznie w pościeli, z niecierpliwością wypatrują pierwszych oznak wiosny. To właśnie z myślą o nich powstał ten felieton, pokazujący wędkarstwo jako hobby łączące Polaków niezależnie od statusu czy zasobności portfela.

W dzisiejszym felietonie postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej temu, którzy ze znanych Polaków zarazili się wędkarstwem.

Sławni wędkarze Polski (do 1945 r.)

Jeśli chodzi o starsze czasy (średniowiecze i renesans), wiemy, że ryby i gospodarka rybna odgrywały ważną rolę w życiu szlachty i dworu, a udział elit w połowach był częsty. Motyw królów, takich jak Zygmunt August łowiący w Wiśle, pojawia się w późniejszych opowieściach, ale nie znajduje jednoznacznego potwierdzenia w źródłach i ma raczej charakter legendy.

Mikołaj Rej (1505–1569)
Joanna Radziewicz pisze o nim jednoznacznie, że „łowił na wędkę”, co czyni go najstarszą w polskiej literaturze postacią z wyraźnie odnotowaną praktyką wędkarską. Rej działał na terenach dawnej wschodniej Polski, gdzie wykorzystywano proste metody połowu, odpowiadające dzisiejszemu wędkarstwu spławikowemu i gruntowemu XVI wieku.
Źródła: J. Radziewicz, „Rybołówstwo w dawnej Polsce”, RME 72/2006; M. Rej, „Żywot człowieka poczciwego” (kontekst życia ziemiańskiego).

Julian Ursyn Niemcewicz (1758–1841)
W literaturze bywa określany jako pisarz‑wędkarz, a Radziewicz wskazuje, że podczas podróży po kresach sięgał po wędkę, co traktowane jest jako przykład wczesnego „wędkarstwa literackiego”. Jego opisy przyrody i zwyczajów nad wodą potwierdzają bliski kontakt z rzekami i rybami.​
Źródła: J. Radziewicz, RME 72/2006; J.U. Niemcewicz, „Podróże historyczne po ziemiach polskich”.

Krystian Lach‑Szyrma (1790–1866)
W artykule Radziewicz wymieniony jest wprost jako wędkarz, zaliczony do grona intelektualistów praktykujących wędkowanie i pozostawiających świadectwa opisujące zarówno techniki połowu, jak i obserwacje nad rzekami. Jego relacje z podróży po Wyspach Brytyjskich zawierają szczegółowe opisy środowiska wodnego.​
Źródła: J. Radziewicz, RME 72/2006; K. Lach‑Szyrma, „Podróż do Anglii i Szkocji”.

Tomasz Zan (1796–1855)
Radzie­wicz określa go jako jednego z „wędkarzy politycznych” – podkreślając, że nawet na zesłaniu korzystał z wędki jako formy odpoczynku i kontaktu z naturą. Wspomnienia i korespondencja Zana pokazują, że wędkarstwo było dla niego stałym elementem życia codziennego.​
Źródła: J. Radziewicz, RME 72/2006; T. Zan, pamiętniki i korespondencja.

Stanisław Morawski (1802–1853)
Radzie­wicz nazywa go „wielkim miłośnikiem wędkarstwa”, a jego wspomnienia zawierają liczne opisy połowów traktowanych jako jedna z ulubionych rozrywek i temat refleksji. To jedno z najbogatszych źródeł narracyjnych dotyczących praktyki wędkarskiej w XIX wieku.​
Źródła: J. Radziewicz, RME 72/2006; S. Morawski, „Pamiętniki”.

Szymon Konarski (1808–1839)
W artykule „Rybołówstwo w dawnej Polsce” zaliczony jest wprost do „aktywnych wędkarzy”, wymieniony obok Zana i Morawskiego jako przedstawiciel pokolenia, które traktowało wędkarstwo nie tylko użytkowo, ale także jako hobby. Jego przykład pokazuje, że pasja ta była obecna również w środowiskach zaangażowanych politycznie.​
Źródła: J. Radziewicz, RME 72/2006; „Polski Słownik Biograficzny” (hasło S. Konarski).

Maksymilian Siła‑Nowicki (1826–1890)
A. Polak określa go jako jednego z najważniejszych propagatorów nowoczesnego wędkarstwa i gospodarki rybnej w Galicji. Był współtwórcą Krajowego Towarzystwa Rybackiego oraz autorem prac o ochronie ryb, co czyni go kluczową postacią w historii polskiego rybactwa i wędkarstwa.
Źródła: A. Polak, „Korzenie zorganizowanego wędkarstwa w Polsce”, „Przyroda Górnego Śląska” 31/2015; M. Siła‑Nowicki, „O rybach i rybołówstwie w Galicji”.

Książę Eustachy Sanguszko (1831–1918)
W literaturze wskazywany jest jako jeden z inicjatorów organizacji rybacko‑wędkarskiej w Tarnowie z 1879 roku, którą Polak przywołuje jako ważny etap w rozwoju zorganizowanego wędkarstwa na ziemiach polskich. Jego działalność przyczyniła się do powstania pierwszych formalnych struktur wędkarskich w regionie.​
Źródła: A. Polak, 2015; materiały archiwalne rodu Sanguszków; lokalne kroniki tarnowskie.

Edward Starzeński (XIX/XX w.)
Polak opisuje go jako przewodniczącego Krakowskiego Klubu Rybackiego, zrzeszającego właścicieli rewirów na Rudawie i Wiśle oraz „czynnych wędkarzy”, co wskazuje na jego praktyczny związek z wędkarstwem. Jego aktywność pokazuje, że w końcu XIX wieku wędkarstwo miało już wyraźny charakter środowiskowy i klubowy.​
Źródła: A. Polak, 2015; archiwum Krakowskiego Klubu Rybackiego; wzmianki prasowe („Kurier Krakowski” i inne tytuły).

Julian Nowak (1865–1946)
W opracowaniu Polaka określany jest jako jeden z głównych propagatorów sportowego wędkarstwa w Galicji, związany z Krakowskim Klubem Rybackim i Towarzystwem Miłośników Sportu Wędkowego. Jego działalność znacząco przyczyniła się do rozwoju wędkarstwa sportowego na początku XX wieku.
Źródła: A. Polak, 2015; „Polski Słownik Biograficzny” (hasło J. Nowak); archiwalia Polskiego/Krajowego Towarzystwa Rybackiego.

Sławni wędkarze polscy w czasach powojennych

Karol Wojtyła (1920–2005, późniejszy papież Jan Paweł II) Przyszły papież, w młodości aktor, poeta, ksiądz i biskup, był osobą wyjątkowo aktywną fizycznie, chętnie wędrował po Tatrach i Beskidach, pływał kajakiem i spędzał czas na łonie natury. Podczas wycieczek poza Kraków oraz licznych spływów kajakowych nad polskimi rzekami i jeziorami odpoczywał w gronie przyjaciół i studentów, łącząc modlitwę z aktywnym wypoczynkiem. W relacjach i wspomnieniach pojawiają się także wzmianki o łowieniu ryb i fotografie ukazujące go z okazałym szczupakiem w latach 70., co pozwala mówić o wędkarstwie jako jednym z elementów jego zamiłowania do przebywania nad wodą, choć nie ma szczegółowych opisów konkretnych połowów z młodości.

Sławni wędkarze polscy czasy współczesne

Podsumowanie

W dostępnych nam źródłach odszukaliśmy wiele znanych osób, które z pasją uprawiają wędkarstwo. Ich podsumowanie oraz pełny wykaz publikujemy w tabeli, z nadzieją, że żadna ze sławnych postaci trzymających wędkę nie została przez nas pominięta. Jeśli jednak ktoś umknął naszej uwadze -z góry przepraszamy za to przeoczenie.

Drukuj, PDF, Wyślij artykuł ZPW